Çok İğneli Olta Takımı Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Çok iğneli olta takımı, ana misina üzerine belirli aralıklarla bağlanmış birden fazla köstek ve iğneden oluşan, özellikle sürü balıklarının avında yüksek verim sağlayan bir olta takımı sistemidir. Aynı anda birden fazla balığı hedefleme imkânı sunduğu için istavrit, hamsi ve sardalya gibi sürü hâlinde dolaşan türlerde etkilidir. Tek iğneli sistemlere göre daha hızlı sonuç verir ancak yanlış kullanımda dolaşma ve karışma riski artar. Bu nedenle takımın yapısı, iğne aralıkları ve misina kalınlığı hedef balığa uygun seçilmelidir.

Kullanım sırasında takım suya kontrollü şekilde bırakılmalı, kurşun dibe inerken misina boşta bırakılmamalıdır. Çekişler sabit ve dengeli olmalı, ani sert hareketlerden kaçınılmalıdır. Doğru kamış sertliği ve uygun makine seçimi, çok iğneli olta takımı performansını doğrudan etkiler. Hazır sistemler pratik çözüm sunarken, deneyimli balıkçılar av bölgesine göre köstek uzunluğu ve iğne numarasını ayarlayarak daha yüksek verim elde edebilir.

Çok İğneli Olta Takımı Türleri: Hangisi Ne İşe Yarar?

Çok iğneli olta takımı tek bir modelden oluşmaz. Kullanım amacına, hedef balık türüne ve avlanılan ortama göre birbirinden farklı sistemler geliştirilmiştir. Her birinin kendine özgü kurulum mantığı, iğne sayısı ve misina tercihi vardır.

Çapari Takımı

Çapari, Türkiye kıyılarında en çok kullanılan çok iğneli olta takımı türüdür. Temel yapısı; bir ana beden misinası üzerine belirli aralıklarla bağlanmış köstek misinalarından ve her kösteğin ucundaki iğneden oluşur. İğne sayısı modele göre 12 ile 100 arasında değişebilir. 

Çaparinin iğneleri genellikle tüy, sedef veya fosforlu malzemelerle süslenmiştir. Bu süslemeler balıkların dikkatini çekerek saldırı içgüdüsünü tetikler. Beyaz tüy kış aylarında, renkli ve parlak tüyler ise yaz sezonunda daha etkili sonuç verir.

Köstek uzunluğu en az 15 ila 20 santimetre olmalıdır. Bu mesafenin altında kalan köstekler iğnelerin birbirine dolanmasına yol açar. Beden misinası olarak 0,30 ila 0,40 milimetre kalınlık idealdir. Köstek misinası ise beden misinasından bir ila iki numara ince seçilmelidir; bu sayede olası bir takılmada köstek kopar, beden sağlam kalır.

Çapari en verimli sonucu istavrit, sardalya, kolyoz ve uskumru gibi sürü halinde yüzen pelajik balıklarda verir. Balıklar sürü halindeyken çok sayıda iğne aynı anda birden fazla balığın tutulmasını sağlar.

Hazır Takım (Paternos Sistemi)

Paternos sistemi, özellikle dip balıkçılığında ve ispari, mercan, çipura gibi türlerin avında tercih edilen bir çok iğneli olta takımı düzeneğidir. Sistemin temelinde ana misina üzerine yerleştirilen plastik veya metal bir dağıtıcı çubuk bulunur. Bu çubuk iğnelerin birbirinden bağımsız hareket etmesini sağlar ve dolaşmayı en aza indirir.

Hazır takım olarak da bilinen bu sistem, montajı önceden yapılmış halde satılır. Köpük iğne adı verilen ve küçük bir köpük parçasıyla birlikte kullanılan iğneler, yemin dipten biraz yukarıda durmasını sağlar. Bu pozisyon, dip besleyen balıkların yemi daha kolay görmesine ve almasına yardımcı olur.

Misina kalınlığı tercihinde 0,25 ila 0,35 milimetre arası değerler önerilir. Kurşun ağırlığı ise akıntı durumuna ve su derinliğine göre ayarlanmalıdır; zayıf akıntıda 30 ila 60 gram, güçlü akıntıda 80 gram ve üzeri kurşun kullanılabilir.

Tuna Rig / Çoklu Fener Takımı

Tuna rig, büyük ve güçlü balıkları hedefleyen balıkçılar için geliştirilmiş bir çok iğneli olta takımı sistemidir. Palamut, orkinos, lüfer ve torik gibi yırtıcı balıkların avında kullanılır. Standart çapariye kıyasla çok daha kalın misina ve daha büyük iğneler içerir.

Bu sistemde iğne sayısı genellikle 3 ila 8 arasındadır. Az sayıda iğne kullanılmasının nedeni, büyük ve güçlü balıklarla mücadele sırasında takımın dayanıklılığını korumaktır. Beden misina kalınlığı 0,40 milimetrenin altına düşmemelidir. Tekne balıkçılığında özellikle trolling yöntemiyle de kullanılabilir.

Fener takımı ise fener şeklinde düzenlenmiş iğne dizisiyle kalamar ve ahtapot avında tercih edilen bir çeşididir. Fosforlu boncuk ve renkli tüylerle donatılmış bu sistem gece avında da yüksek verim sağlar.

LRF Çok İğneli Rig

LRF (Light Rock Fishing), hafif ekipmanlarla kaya ve sahil balıkçılığını tanımlayan bir avlanma tarzıdır. LRF çok iğneli rig, bu tarza uygun olarak küçük ve hafif iğnelerden oluşur. Kefal, istavrit, barbun ve izmarit gibi küçük türlerin avında son derece etkilidir.

İğne sayısı genellikle 3 ila 6 arasında kalır. Misina kalınlığı 0,10 ila 0,18 milimetre gibi çok ince değerlerde seçilir. Bu incelik, balığın yemi doğal hissettirmesi açısından kritik önem taşır. Hafif jigging hareketleriyle ya da şamandırayla birlikte kullanılabilir.

Ekipman setinin hafif tutulması hem yeni başlayan balıkçılar hem de şehir içi kıyı noktalarında avlananlar için büyük kolaylık sağlar.

Hangi Balık İçin Hangi Çok İğneli Takım?

İstavrit ve sardalya avında çapari takımı kullanılır; 12 ila 24 iğneli modeller, ince köstek misina ile tercih edilmelidir. Kolyoz ve uskumru için yine çapari idealdir ancak iğne boyutu daha büyük, tüy rengi parlak seçilmeli ve aktif çekerek kullanılmalıdır. Lüfer avında tuna rig veya zokalı hazır takım tercih edilmeli, köstek misinası en az 0,35 milimetre olmalıdır çünkü lüfer keskin dişlidir.

İspari, mercan ve çipura gibi dip balıkları için paternos sistemi kullanılmalı, iğne ucuna canlı veya kesik yem takılmalıdır. Kalamar avında fosforlu fener takımı ya da özel kalamar çaparisi tercih edilmeli; ışığa tepki verdiklerinden gece avlarında fosforlu malzeme çok daha etkili sonuç verir. Palamut ve torik için yüksek dayanımlı tuna rig kullanılmalı, tüm bağlantı elemanları bu balıkların gücüne uygun kalınlıkta seçilmelidir.

Çok İğneli Olta Takımı Kullanırken Dolaşma Nasıl Önlenir?

Dolaşma genellikle yanlış atış tekniği, ani çekiş veya düzensiz saklama nedeniyle oluşur. Bu sorunu önlemek için takımın suya bırakılması ve sudan çıkarılması sırasında kontrollü hareket edilmelidir.

Kurşun dibe inmeden misina boş bırakılmamalıdır. Takım çekilirken sabit ve yavaş bir tempo izlenmelidir. Köstek uzunlukları dengeli ayarlanmalı ve birbirine temas etmeyecek şekilde bağlanmalıdır. Rüzgârlı havalarda kamış dik tutulmalı ve takım savrulmamalıdır.

Takımın saklanma şekli de büyük önem taşır. Kullanılmayan olta takımı düzenli şekilde sarılmalı ve karışmayacak biçimde muhafaza edilmelidir. Av öncesi görsel kontrol yapılmalı, düğüm ve köstek bağlantıları incelenmelidir. Doğru ekipman seçimi, uygun teknik ve düzenli bakım sayesinde çok iğneli olta takımı ile maksimum verim alınabilir. Özellikle sürü balıklarının yoğun olduğu dönemlerde doğru sistemle yapılan avlar kısa sürede tatmin edici sonuçlar verir.